استاد علوي سرشکي
ArticleID PicAddress Subject Date
{ArticleID}
{Header}
{Subject}

{Comment}

 {StringDate}
 
 
  • فضیلت محوران (بخش اول)  
  • 1388-12-05 15:9:14  
  • ارسال به دوستان
  •  
  •  
  • فضيلت محوران در قرون جديد


      گروتيوس                                                  1583          ـــــ     1645

    دكارت                                                        1596          ـــــ     1650

    كادورث                                                       1617          ـــــ     1688

    شافتسبرى                                                1617          ـــــ     1713

    جان لاك                                                      1632          ـــــ     1704

    كلارك                                                        1675          ـــــ     1729

    هيوم                                                         1711          ـــــ     1776

    توماس ريد                                                  1710          ـــــ     1796

    كراسوس                                                   1715          ـــــ     1775

    ريچارد پرايس                                               1723          ـــــ     1791

    كانت                                                         1724          ـــــ     1804

    مكين تاش                                                 1765          ـــــ     1832

    پريكاردو                                                     1871          ـــــ     1947

    لوئيس لِوِل                                               1883          ـــــ     1951

    گابريل‏مارسل                                             1889          ـــــ     1973

    (هابرماس گرايش كانتى و لويى ناس گرايشى بنتامى و ورنر ماركس، عشق محور است. اما هيچكدام اينها مكتبى از خود ندارند و لذا از بحث درباره آنها در متن كتاب خوددارى شد همچنين از نقل فلاسفه هرمنوتيك بهمين خاطر خوددارى شد اما قبل از آنكه وارد بحث فيلسوفان فضيلت محور شويم تذكر اين نكته لازم است كه پيشنهاد هولباخ (1723 ـــــ 1789) و هلوتيوس (1715 ـــــ 1771) مبنى بر اينكه «چون نفع شخصى تنها انگيزه انسان است بايد قوانين به طورى تغيير يابند كه نفع شخصى افراد انسان را بسمت خير عمومى و نظم صحيح سوق دهد»، پيشنهادى بجا است با اين اصلاح كه نفع شخصى تنها انگيزه بشر نيست لكن قويترين انگيزه است چنانچه گذشت و لذا همچنان پيشنهاد اين دو نفر فوق الذكر براى اصلاح قوانين اجتماعى بسيار پيشنهاد جالبى است لكن مربوط به فلسفه حقوق است نه فلسفه اخلاق لذا ما از نقل مفصل نظريات اين دو نفر در اين كتاب كه مربوط به فلسفه اخلاق است خوددارى كرديم)[1].

    ـ گروتيوس 1583 ـــــ 1645:

    تفسير «حقوق طبيعى» توسط گروتيوس به اوج خود رسيد و بر همين اساس گروتيوس به تدوين قسمت هائى از حقوق بشر و حقوق بين الملل اقدام كرد و گروتيوس در واقع پايگذار حقوق بين الملل است و همين است كه مى‏گويد:

    حقوق طبيعى منشا و سرچشمه الزامات اخلاقى هستند يعنى مراعات حقوق طبيعى لازم است و بايد اخلاقا انجام گيرد و تجاوز به حقوق طبيعى كارى ظالمانه يعنى نابجا است و فاعل مستحق سرزنش و مجازات است. و حقوق طبيعى چيزى نيست كه با قرارداد يا اراده كسى تغيير كند همچون قضاياى رياضى تنها كار عقل كشف آن قوانين است و اين حقوق طبيعى، جهانى و ثابت و ابدى است. و دكارت و جان لاك و بسيارى از فيلسوفان و دانشمندان بعدى هم از حاميان همين مكتب هستند.

    گروتيوس: «در تحليل قضاياى حقوقى نيز بايد مثل يكنفررياضى دان، از آغاز، ذهن را خالى از هر نقش نمود و چنان وانمود كرد كه گوئى حقيقتى وجود ندارد يا اگر دارد ما آنرا نمى‏شناسيم و با آن آشنائى نداريم يعنى بايد ذهن، خالى از تعصبات و عارى از طرفداريها و احساسات خاص باشد و سپس از علوم متعارفه و بديهيات اوليه يعنى آنچه كه بديهى است و محتاج به دليل نيست گرفته به تدريج وارد كشف قضايا شويم همانطور كه رياضيدانها در رياضيات و گاليله در فيزيك، وارد در تحقيق قضايا شده اند»[2].

    «من اين شيوه را اختيار كرده‏ام كه دلائل اثبات مسائلى را كه تماس با حقوق طبيعت دارد متكى به آن دسته از فرضيات اساسى نمائيم كه محتاج به دليل نيست واحدى نتواند بدون رد نفس خويش، آنها را انكار كند زيرا اصول حقوق طبيعت چنانچه شما نسبت بدان توجه كنيد بخودى خود، آشكار و واضح است و به همان درجه وضوح دارد و وجود آنها محقق مى‏باشد كه وجود اشيائيكه بوسيله خواص خارجى، آنها را درك مى‏كنيد».

    «درست همانطور كه خداوند نمى‏تواند سبب شود كه دو، دو تا چهار تا نشود نمى‏تواند سبب شود كه آنچه ذاتا شرارت است شرارت نشود»[3].

    «تعبد در حقوق طبيعت بيش از آنچه كه در قوانين رياضى، موجود است نيست. دستور عقل سليم عبارت است از آنچه كه طبيعت آدمى و فطرت اشياء بدان حكم مى‏كند اراده در اين وضعيت تنها يكى از عوامل است. اما اراده خداوند يا انسان، طبيعت الزامى حقوق را خلق نمى‏كند. طبيعت الزامى حقوق طبيعى همان است كه از اوّل خلق شده و لاتغيير است و جزء ذاتى حقوق طبيعت مى‏باشد».

    «حقوق طبيعت، دستور عقل سليم است ـ كه به ما مى‏گويد هر عمل بنابر آنكه با طبيعت عقلى وفق مى‏دهد يا نمى‏دهد واجد خاصيت لزوم اخلاقى است يا عدم لزوم اخلاقى است»[4].

    سید محمد رضا علوی سرشکی



    [1]- اينكه ما، نام ماكياول را در اينجا نياورديم چون كه ماكياول مربوط به فلسفه سياسى است
    گرچه بطور ضمنى راجع باخلاق شاهان هم صحبت مى‏كند اما تنها باين مقدار نمى‏توان او را فيلسوف اخلاق ناميد.

    [2]- تاريخ فلسفه سياسى ـــ دكتر بهاء الدين پازرگاد، جلد دوم، در نقل فلسفه گروتيوس.

    [3]- همان مصدر.

    [4]- همان مصدر.

     

     
    نام :
    نام خانوادگی :
    ایمیل :
     
    متن :
    متوسط امتیاز :
    %0
    تعداد آراء :
    0
    امتیاز شما :